Ξαναδιάβασα πρόσφατα το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι και κόλλησα σε μια φράση του Όσκαρ Ουάιλντ:
«Οι άνθρωποι δίνουν πολύ εύκολα στους άλλους ό,τι οι ίδιοι χρειάζονται.»
Στο βιβλίο το λέει κοφτά, σχεδόν ειρωνικά. Το χρησιμοποιεί για εκείνες τις στιγμές που κάποιος παριστάνει τον σοφό και μοιράζει συμβουλές, ενώ στην πραγματικότητα δεν μπορεί να εφαρμόσει ούτε μία από αυτές στη δική του ζωή.
Και όσο το σκεφτόμουν, συνειδητοποιούσα πόσο αυτή η φράση ταιριάζει στη σημερινή διαδικτυακή εποχή και στα social media. Εκεί όπου άνθρωποι που μένουν κρυμμένοι, σχεδόν αόρατοι, νιώθουν ξαφνικά “ειδικοί” για τα πάντα.
Σχολιάζουν, κρίνουν, γελάνε, ειρωνεύονται, δίνουν συμβουλές, “διορθώνουν” τους άλλους, ενώ οι ίδιοι δεν κουνάνε ούτε το μικρό τους δαχτυλάκι για ν’ αλλάξουν κάτι στη δική τους πραγματικότητα (για την οποία πάντα φταίνε οι άλλοι).
Είναι εντυπωσιακό πόσο εύκολα κάποιος που δεν έχει κάνει ποτέ ένα βήμα στη ζωή του, θα σχολιάσει το δικό σου βήμα. Πόσο άνετα ένας άνθρωπος που δεν έχει εκτεθεί ούτε για ένα λεπτό, θα κρίνει αυτόν που τόλμησε να πει κάτι δημόσια. Και πόσο συχνά αυτοί που έχουν τα περισσότερα “θέματα” με τον εαυτό τους, θα είναι οι πρώτοι που θα σου πουν τι “πρέπει” να κάνεις.
Κι αν το καλοσκεφτείς, η φράση του Ουάιλντ λειτουργεί σχεδόν σαν μετάφραση της σημερινής online συμπεριφοράς: αυτός που σε κριτικάρει, συνήθως παλεύει ο ίδιος με αυτά που σου καταλογίζει. Αυτός που σε ειρωνεύεται, θα ήθελε να είχε το θάρρος που έχεις. Αυτός που σου λέει πώς να μεγαλώνεις τα παιδιά σου, συνήθως δυσκολεύεται με τα δικά του στο σπίτι και νιώθει πως αν “διορθώσει” εσένα, θα νιώσει για λίγο καλύτερα με τον εαυτό του. Εκείνος που γράφει με ευκολία ένα πικρό σχόλιο, συνήθως είναι ο ίδιος που δεν τολμάει να σου το πει κατάματα και ν’ αναλάβει την ευθύνη των λόγων του, αλλά προτιμά να κρύβεται πίσω από ένα προφίλ-σκιά.
Δεν το λέω για να τους δικαιολογήσω. Αλλά για να το καταλάβουμε. Για να μη δίνουμε τόσο βάρος στις διαδικτυακές κακίες, στα ειρωνικά σχόλια, στις αυστηρές “συμβουλές” ανθρώπων που δεν τόλμησαν ποτέ να ζήσουν όπως θα ήθελαν. Το λέω για να το ακούσω κι εγώ η ίδια. Γιατί πολλές φορές, αυτό που ακούμε δεν είναι κρίση για εμάς· είναι μια παραδοχή για εκείνους. Ένα “μου λείπει κάτι” που βγαίνει προς τα έξω σαν βελάκι.
Και τελικά, ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αλήθεια πίσω από όλα αυτά: οι άνθρωποι που μιλούν πιο έντονα, είναι αυτοί που μέσα τους σιωπούν περισσότερο. Οι άνθρωποι που σχολιάζουν πιο αυστηρά, είναι αυτοί που παλεύουν με τα δικά τους κενά. Κι αυτοί που δίνουν συμβουλές που δεν ακολουθούν, είναι εκείνοι που τις χρειάζονται πιο πολύ.
Οπότε ναι, ίσως ο Ουάιλντ κάτι να ήξερε. Κι εμείς, αν θέλουμε, μπορούμε να θυμόμαστε ότι τα πραγματικά λόγια που έχουν σημασία δεν είναι αυτά που λέγονται πίσω απ’ το πληκτρολόγιο. Είναι αυτά που συνοδεύονται από πράξεις. Από ευθύτητα. Από παρουσία.
Τα υπόλοιπα; Ας τα παίρνει το scroll.
