Υπάρχουν στιγμές που ένας μικρός τόπος δείχνει το μεγαλείο του. Και υπάρχουν κι εκείνες που δείχνει, δυστυχώς, πόσο μικρός μπορεί να γίνει. Στο Αιτωλικό, μέσα σε λίγες ημέρες, θα πραγματοποιηθούν δύο δρομικές διοργανώσεις με ένα σχεδόν σουρεαλιστικό χαρακτηριστικό:
Δύο σύλλογοι. Δύο διοργανώσεις. Δύο αγώνες 23 χιλιομέτρων. Μία λιμνοθάλασσα.
Και κάπου εδώ γεννιέται μια πολύ απλή ερώτηση.
Γιατί;
Τι ακριβώς έχουμε να χωρίσουμε; Τη λιμνοθάλασσα; Τους δρόμους; Τους αθλητές; Τους εθελοντές; Ή μήπως αυτό που δυσκολευόμαστε περισσότερο να μοιραστούμε είναι η αναγνώριση;
Η ιστορία των αγώνων δρόμου στο Αιτωλικό δεν ξεκίνησε σήμερα. Υπάρχουν άνθρωποι που δούλεψαν για χρόνια, έτρεξαν, οργάνωσαν, έβαλαν προσωπικό χρόνο και κόπο και βοήθησαν να αποκτήσει ο συγκεκριμένος αγώνας ιστορία. Και αυτό πρέπει να αναγνωρίζεται. Η προσφορά όμως δεν είναι τίτλος ιδιοκτησίας. Ούτε πάνω στον αθλητισμό ούτε πάνω σε έναν θεσμό και, φυσικά, ούτε πάνω στο Αιτωλικό. Όπως και όποιος έρχεται αργότερα οφείλει να γνωρίζει και να σέβεται αυτούς που προηγήθηκαν. Αυτό λέγεται συνέχεια. Και κάπου εκεί θα μπορούσε να τελειώνει η ιστορία.
Οι παλιότεροι με την εμπειρία τους. Οι νεότεροι με την ενέργεια και τις νέες ιδέες τους. Δύο πλευρές που θα μπορούσαν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι και να δημιουργήσουν κάτι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που μπορεί να δημιουργήσει καθεμία μόνη της.
Αντί γι’ αυτό, έχουμε φτάσει στο σημείο να βλέπουμε δύο αγώνες 23 χιλιομέτρων γύρω από την ίδια λιμνοθάλασσα, σε έναν τόπο λίγων χιλιάδων κατοίκων, μέσα σε διάστημα λίγων ημερών. Και σαν να μην ήταν αυτό αρκετό, εμφανίζεται στην αφίσα και μια λέξη που δύσκολα μπορεί να περάσει απαρατήρητη: «Ο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ». Μια λέξη. Αλλά μια λέξη που λέει πολλά.
Γιατί όταν κάποιος αισθάνεται την ανάγκη να χαρακτηρίσει έναν αγώνα «τον αυθεντικό», δημιουργείται σχεδόν αυτόματα μια ερώτηση: Ο αυθεντικός σε σχέση με ποιον; Για να υπάρχει «ο αυθεντικός», στο μυαλό του αναγνώστη δημιουργείται αναπόφευκτα και ο… «μη αυθεντικός». Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η λέξη «ιστορικός». «Καθιερωμένος». «Ο αγώνας με τη μακρόχρονη ιστορία». Όλα αυτά θα αναδείκνυαν μια πραγματική διαδρομή χρόνων χωρίς να χρειάζεται καμία σύγκριση. Επιλέχθηκε όμως το: «Ο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ».
Και μέσα στο συγκεκριμένο περιβάλλον, με δύο παρόμοιες διοργανώσεις να πραγματοποιούνται σχεδόν ταυτόχρονα, η επιλογή αυτή εύλογα μπορεί να εκληφθεί ως κάτι περισσότερο από ένα απλό διαφημιστικό σύνθημα.
Και εδώ βρίσκεται ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα.
Γιατί εμείς στο Αιτωλικό μπορεί να γνωρίζουμε πρόσωπα, ιστορίες, παλιές διαφωνίες και το ποιος θεωρεί ότι έχει δίκιο. Ο άνθρωπος που βρίσκεται έξω από το Αιτωλικό δεν γνωρίζει τίποτα από αυτά. Ας μπούμε για λίγο στη θέση ενός δρομέα από την Πάτρα, το Αγρίνιο, την Αθήνα ή οποιαδήποτε άλλη περιοχή. Ανοίγει το κινητό του και βλέπει δύο προκηρύξεις. Ίδιος τόπος. Ίδια λιμνοθάλασσα. Δύο διαφορετικοί σύλλογοι. Δύο αγώνες 23 χιλιομέτρων. Λίγες ημέρες διαφορά. Και τον έναν να διαφημίζεται ως: «Ο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ».
Τι περιμένουμε ακριβώς να σκεφτεί; Το πιθανότερο είναι ότι δεν θα καθίσει να ερευνήσει ποιος ξεκίνησε πρώτος, ποιος έχει δίκιο, ποιος διαφώνησε με ποιον και τι συνέβη πριν από πέντε ή δέκα χρόνια. Μπορεί απλώς να σκεφτεί: «Εδώ κάτι δεν πάει καλά». Και αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο όλης αυτής της ιστορίας.
Γιατί υπάρχει και μια επιλογή που συχνά ξεχνάμε: μην έρθει σε κανέναν από τους δύο αγώνες.
Ο δρομέας που θα ταξιδέψει μέχρι το Αιτωλικό δεν μας χρωστάει τίποτα. Θα πληρώσει καύσιμα, πιθανώς διαμονή, φαγητό, συμμετοχή. Θα διαθέσει ένα ολόκληρο Σαββατοκύριακο. Θέλει να συμμετάσχει σε μια διοργάνωση που αποπνέει σοβαρότητα, οργάνωση και μια τοπική κοινωνία που βρίσκεται πίσω της. Δεν θέλει να γίνει διαιτητής στις δικές μας διαφωνίες. Και όταν προς τα έξω εκπέμπεται η εικόνα δύο πλευρών που κάνουν σχεδόν το ίδιο πράγμα, σχεδόν την ίδια στιγμή, είναι απολύτως πιθανό κάποιοι να κρατήσουν απλώς τις αποστάσεις τους. Και τότε έχουμε πετύχει το ακριβώς αντίθετο από αυτό που υποτίθεται ότι θέλουμε. Αντί να φέρουμε περισσότερο κόσμο στο Αιτωλικό, υπάρχει κίνδυνος να απομακρύνουμε κόσμο. Αντί να ενώσουμε συμμετοχές, τις μοιράζουμε. Μοιράζουμε εθελοντές. Μοιράζουμε χορηγούς. Μοιράζουμε προβολή. Μοιράζουμε δυνάμεις.
Και τελικά μπορεί να καταλήξουμε με δύο μικρότερες διοργανώσεις εκεί όπου θα μπορούσαμε να έχουμε μία μεγάλη. Κι αυτό είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να αφήσουμε για λίγο στην άκρη τα πρόσωπα. Γιατί το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο από δύο συλλόγους. Είναι μια νοοτροπία που δυστυχώς συναντάμε συχνά στους μικρούς τόπους. Πολλές φορές δεν μας αρκεί να γίνει κάτι καλό. Θέλουμε να φαίνεται και ποιος το έκανε. Θέλουμε τον σύλλογό μας. Την εκδήλωσή μας. Την πρωτοβουλία μας. Τη φωτογραφία μας. Τα συγχαρητήρια μας.
Και κάπου ανάμεσα στο «δικό μας» και στο «δικό σας» εξαφανίζεται αυτό που όλοι υποτίθεται ότι υπηρετούμε: το Αιτωλικό.
Αν λοιπόν πραγματικά αυτός είναι ο κοινός στόχος, υπάρχει μια απλή ερώτηση: Γιατί δεν μπορούν όλοι αυτοί οι άνθρωποι να καθίσουν γύρω από ένα τραπέζι;
Κανείς δεν χρειάζεται να διαλύσει τον σύλλογό του. Κανείς δεν χρειάζεται να απαρνηθεί την ιστορία του. Κανείς δεν χρειάζεται να παραδεχθεί ότι «έχασε».
Ας κρατήσει ο καθένας τον σύλλογό του, τις απόψεις του, την ιστορία του και την αξιοπρέπειά του. Και ας δημιουργήσουν μαζί έναν πραγματικά μεγάλο Γύρο της Λιμνοθάλασσας Αιτωλικού. Έναν αγώνα που σε λίγα χρόνια θα μπορούσε να αποτελεί σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα. Έναν αγώνα με εκατοντάδες συμμετοχές. Έναν αγώνα που θα γεμίζει τα καταστήματα και τα καταλύματα της περιοχής. Έναν αγώνα που θα κάνει κάποιον από την Αθήνα να βλέπει τη λιμνοθάλασσα σε μια φωτογραφία και να λέει: «Εκεί θέλω να τρέξω.»
Αυτό θα ήταν επιτυχία.
Όχι του ενός. Όχι του άλλου. Του Αιτωλικού.
Αλλά η συνεργασία απαιτεί κάτι πολύ δυσκολότερο από το να οργανώσεις έναν αγώνα. Απαιτεί να κάνεις χώρο και για τον άλλον. Απαιτεί να δεχθείς ότι μια καλή ιδέα δεν χρειάζεται πάντα να φέρει το όνομά σου. Ότι η προσφορά δεν χρειάζεται ιδιοκτήτη. Και κυρίως ότι δεν χρειάζεται να βρίσκεσαι πάντα εσύ στο κέντρο της φωτογραφίας.
Το Αιτωλικό έχει αρκετά πραγματικά προβλήματα. Δεν έχει ανάγκη από άλλους μικρούς εμφυλίους.
Χρειάζεται τους παλιούς. Χρειάζεται τους νέους. Χρειάζεται την εμπειρία του ενός και τον ενθουσιασμό του άλλου. Χρειάζεται συλλόγους. Χρειάζεται εθελοντές. Χρειάζεται ανθρώπους που έχουν όρεξη να δημιουργήσουν. Αυτό που δεν χρειάζεται είναι άλλα στρατόπεδα.
Και ίσως τελικά το μεγαλύτερο μετάλλιο αυτών των αγώνων να μη δοθεί σε εκείνον που θα τερματίσει πρώτος τα 23 χιλιόμετρα. Ίσως πρέπει να δοθεί σε εκείνον που θα καταφέρει πρώτος να διανύσει μια πολύ μικρότερη, αλλά όπως φαίνεται πολύ δυσκολότερη απόσταση: την απόσταση από το «εγώ» στο «εμείς».
Και όσο για το ποιος είναι «ο αυθεντικός»;
Ας το αφήσουμε. Η λιμνοθάλασσα είναι μία. Το Αιτωλικό είναι ένα.
Και είναι πολύ μικρό για να συνεχίσουμε να τρέχουμε ο ένας απέναντι στον άλλον.
Ανδρέας Στέλιος
