Το πιο βολικό πράγμα για μια δημοτική αρχή είναι να έχει δημότες που κάνουν τη δουλειά και αρκούνται σε ένα μπράβο. Να καθαρίζουν, να επισκευάζουν, να φυτεύουν, να αγοράζουν υλικά, να δίνουν ζωή σε παρατημένους χώρους. Κι όταν έρθει η ώρα της παρουσίασης, να περισσεύουν οι επίσημοι και να χωρούν κάπου στην άκρη και εκείνοι που δούλεψαν. Κοινώς, άλλοι να καρπώνεται τους κόπους άλλων.
Μόνο που μετά τις φωτογραφίες αρχίζει η συντήρηση. Και εκεί φαίνεται ποιος έχει σχέδιο και ποιος είχε απλώς χρόνο για μια εμφάνιση.
Αφορμή γι’ αυτές τις σκέψεις στάθηκε μια συζήτηση για τον εθελοντισμό στο Αιτωλικό. Για το αν εκτιμάται, για το ποιοι πρέπει να τον στηρίζουν, για την αδιαφορία και την έλλειψη παιδείας.
Ασφαλώς και υπάρχει κοινωνική αδιαφορία. Αλλά αυτή η διαπίστωση έχει γίνει εξαιρετικά βολική. Την απλώνουμε πάνω από κάθε αποτυχία και ξαφνικά οι ευθύνες εξαφανίζονται μέσα στο έτσι είμαστε οι Έλληνες ή οι Αιτωλικιώτες.
Όχι. Δεν έχουμε όλοι την ίδια ευθύνη.
Ο άνθρωπος που δίνει το πρωινό του για τον τόπο προσφέρει κάτι που δεν χρωστά. Ο δήμαρχος και ο δημοτικός σύμβουλος έχουν ζητήσει την ψήφο μας για να αναλάβουν συγκεκριμένη δουλειά. Έχουν διεκδικήσει αρμοδιότητες, εξουσία και δημόσιο λόγο. Μαζί με αυτά ανέλαβαν και την υποχρέωση να κρίνονται.
Η υποψηφιότητα ήταν δική τους επιλογή. Η Ευθύνη είναι μέρος της θέσης.
Σε άλλους τόπους, η πρωτοβουλία των πολιτών βρήκε στήριξη και απέκτησε συνέχεια.
Στη Βαμβακού της Λακωνίας, άνθρωποι με δεσμούς με το χωριό δημιούργησαν τη Vamvakou Revival και ξεκίνησαν μια οργανωμένη προσπάθεια αναβίωσης, με τη στήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Αναπτύχθηκαν χώροι, δραστηριότητες, διαδρομές και εκπαιδευτικά προγράμματα. Η προσπάθεια απέκτησε χρηματοδότηση, οργάνωση και προοπτική.
Υπήρξε και συγκεκριμένη συμμετοχή της αυτοδιοίκησης. η Τοπική Κοινότητα συνεργάστηκε σε εθελοντικούς καθαρισμούς, ενώ η Περιφέρεια Πελοποννήσου ενέταξε στο πρόγραμμά της την ίδρυση και λειτουργία θερμοκοιτίδας επιχειρήσεων στη Βαμβακού. Η στήριξη μπορούσε να περιγραφεί με πράξεις και αποφάσεις.
Στη Βίτσα και στα γύρω χωριά του Ζαγορίου, η «Επέκεινα Χώρα» οργανώνει εθελοντική δουλειά για τον καθαρισμό μονοπατιών. Η ανάδειξη ενός τόπου περνά και από αυτή την αθόρυβη εργασία.. να μπορεί κάποιος να περπατήσει μια διαδρομή, να γνωρίσει το τοπίο, να επιστρέψει.
Δεν χρειάζεται κάθε χωριό να γίνει Βαμβακού ούτε κάθε προσπάθεια να έχει μεγάλο χρηματοδότη. Χρειάζεται, όμως, η διοίκηση να αναγνωρίζει κάτι που αξίζει και να ξέρει πώς θα το βοηθήσει. Να λύνει προβλήματα, να εξασφαλίζει συνέχεια, να προστατεύει το αποτέλεσμα.
Στο Αιτωλικό το παράδειγμα υπάρχει. Είναι το Λιμανάκι.
Άνθρωποι του τόπου καθάρισαν τον βυθό, φρόντισαν τον χώρο και τα πτηνά και δημιούργησαν ένα σημείο που προβλήθηκε πανελλαδικά. Εθελοντές έκαναν την αγάπη τους για το Αιτωλικό συγκεκριμένη δουλειά.
Και αφού οι πολίτες απέδειξαν ότι μπορούν να δημιουργήσουν, προκύπτει ένα μάλλον ενοχλητικό ερώτημα για όσους διοικούν: μπορείτε τουλάχιστον να εξασφαλίσετε ότι ο κόπος τους δεν θα πηγαίνει χαμένος;
Στις 20 Ιουνίου 2026 δημοσιεύτηκε ανακοίνωση του Πολιτιστικού και Μορφωτικού Συλλόγου «Το Αιτωλικό» με νέο κάλεσμα για υλικά επισκευής και συντήρησης στο Λιμανάκι και στο Καρνάγιο. Στην ίδια ανακοίνωση αναφερόταν ότι οι εργασίες του αναδόχου παρέμεναν στάσιμες και ότι χρειαζόταν περίφραξη για την προστασία των πτηνών.
Οι ημερομηνίες έχουν σημασία. Από εκείνη την ανακοίνωση μέχρι σήμερα, τι ολοκληρώθηκε; Τι παραμένει εκκρεμές; Ποιος το παρακολουθεί; Πότε θα τελειώσει;
Αυτές είναι ερωτήσεις διοίκησης. Όποιος τις αντιμετωπίζει ως προσωπική επίθεση μάλλον έχει μπερδέψει το δημόσιο αξίωμα με την προσωπική του ησυχία.
Και οι δημοτικοί σύμβουλοι; Τι ζήτησαν να μάθουν; Τι έφεραν προς συζήτηση; Ποια δέσμευση απαίτησαν και ποια υλοποίηση έλεγξαν;
Η θέση του συμβούλου έχει περιεχόμενο. Θέλει ενημέρωση, προτάσεις, επιμονή και έλεγχο. Αν η παρουσία εξαντλείται σε χαιρετισμούς, εκδηλώσεις και διαβεβαιώσεις ότι «είμαστε δίπλα σας», τότε ο δημότης δικαιούται να ζητήσει κάτι περισσότερο από καλή κοινωνική συμπεριφορά.
Το «είμαστε δίπλα στους εθελοντές» χρειάζεται διεύθυνση, ημερομηνία και αποτέλεσμα. Διαφορετικά είναι μια φράση που χωρά σε κάθε ομιλία και δεν λύνει κανένα πρόβλημα.
Υπάρχει επίσης η καταγγελία για πάπιες που σκοτώθηκαν από σκυλιά στο Λιμανάκι και για αντιδράσεις στο όνομα της φιλοζωίας που δυσκόλεψαν την προστασία του χώρου. Αυτά χρειάζονται τεκμηρίωση και σαφείς απαντήσεις από τους εμπλεκομένους. Ποια περιστατικά έγιναν; Ποια μέτρα προτάθηκαν; Ποιος διαφώνησε, για ποιον λόγο και με ποια εναλλακτική;
Η φιλοζωία περιλαμβάνει και τα πτηνά. Η προστασία τους πρέπει να συνδυάζεται με υπεύθυνη φροντίδα των σκύλων. Όποιος απορρίπτει μια πρόταση οφείλει να συμβάλλει σε μια καλύτερη, εφαρμόσιμη λύση. Διαφορετικά, η συζήτηση συνεχίζεται και τα ζώα παραμένουν εκτεθειμένα.
Εδώ ακριβώς χρειάζεται δημοτική διοίκηση που αναλαμβάνει να συντονίσει, να ξεκαθαρίσει τις ευθύνες και να προχωρήσει σε λύσεις. Οι διαφωνίες είναι μέρος της δουλειάς της. Δεν αποτελούν άλλοθι για να μένει ένα πρόβλημα άλυτο.
Κάποτε πρέπει να τελειώσει και αυτή η παράλογη απαίτηση από τον εθελοντή, να είναι ταυτόχρονα εργάτης, χρηματοδότης, συντηρητής, φύλακας και διαμεσολαβητής. Να προσφέρει και μετά να κυνηγά τους αρμοδίους για να προστατεύσει όσα πρόσφερε.
Ο χρόνος του δεν είναι ανεξάντλητος. Ούτε η υπομονή του.
Κι όταν τελικά αποχωρήσει, θα είναι μεγάλη ευκολία να ειπωθεί πάλι ότι «ο κόσμος δεν συμμετέχει». Θα έχει προηγηθεί η εξάντληση εκείνων που συμμετείχαν.
Το Αιτωλικό έχει ανάγκη από ανθρώπους που προσφέρουν. Έχει όμως εξίσου ανάγκη από αιρετούς που καταλαβαίνουν γιατί εξελέγησαν. Που μπορούν να παρουσιάσουν έργο χωρίς να χρειάζεται να δανειστούν τη λάμψη της δουλειάς των άλλων.
Η συντήρηση ενός χώρου ίσως δεν προσφέρει την προβολή μιας νέας εξαγγελίας. Προσφέρει κάτι χρησιμότερο στους πολίτες…έναν χώρο που λειτουργεί.
Γι’ αυτό, πριν ακούσουμε ξανά για όραμα, εξωστρέφεια και τουριστική ανάπτυξη, ας πάρουμε μια απάντηση για το Λιμανάκι, το Καρνάγιο, το Κατράκειο, τη Θάλασσα.. μιας που πολλά μαζεύτηκαν τα «αναπάντητα» τελευταία… (ίσως όχι και τόσο μόνο τελεύταια…)
Οι εθελοντές έδειξαν τι μπορούν να κάνουν χωρίς αξιώματα. Όσοι έχουν τα αξιώματα, τι μπορούν να δείξουν;
Ανδρέας Στέλλιος
Διάβασε επίσης:
- «Έχει ταβάνι κι ο εθελοντισμός»
- Aitoliko Limanaki Park: Εικόνες εγκατάλειψης
- Αιτωλικό: Επισκευές και γήπεδο τένις στο λιμανάκι
- Μετράει η πρόθεση ή το αποτέλεσμα;
- Μπορεί να υπάρξει Εθνικό Πάρκο Υδρόβιων Πτηνών στο Αιτωλικό;
- Ο τόπος τελικά έχει ελπίδα
